วงเพื่อชีวิตแนวหน้าของเมืองไทย และเพลงที่ต้องโดน!

                บ้านเรามีดนตรีหลายประเภทให้เลือกฟังตามไลฟ์สไตล์ ไม่ว่าจะเป็น ป๊อป สตริง ร็อก ลูกทุ่ง ฯลฯ รวมถึง แนวเพลงเพื่อชีวิต ซึ่งเป็นเพลงที่มีเนื้อหาหนักแน่น ถูกใจแฟน ๆ ไม่แพ้กัน เพลงเพื่อชีวิตเริ่มเข้ามาในประเทศเราเมื่อพ.ศ. 2480 สร้างปรากฏการณ์ให้กับวงการเพลงบ้านเราเป็นอย่างมาก เพราะเป็นครั้งแรก ที่เรื่องชีวิตความทุกข์ยากของผู้คน ถูกมานำเสนอผ่านบทเพลง

เนื้อหาของเพลงเพื่อชีวิตในสมัยก่อน มักจะมีความเกี่ยวข้องกับการเมือง ปลุกใจให้รักชาติ เกี่ยวกับความรักและวิถีชีวิต เป็นเพลงที่ได้รับความนิยมในทุกยุคทุกสมัย จนถึงยุคปัจจุบันก็ยังเข้ากับเหตุการณ์และอินไปกับเพลงได้ บทความนี้จะหยิบยกตำนานวงเพื่อชีวิตแนวหน้าของบ้านเรามาฝากกัน ใครมีเพลงเด็ดอะไรบ้าง ถ้ายังไม่เคยรู้ ตามมาเลย

ขอเริ่มที่วงที่ทรงอิทธิพลสุด ๆ ในโลกดนตรีเพื่อชีวิต “คาราวบาว” ก่อตั้งวงเมื่อปี พ.ศ. 2424 นำทีมโดย ยืนยง โอภากุล หรือ “พี่แอ๊ด คาราบาว” ทุกเพลง ทุกอัลบั้ม ของวงนี้ โด่งดังและเป็นกระแสนิยมทั่วประเทศ ไม่ใช่แค่คนที่ชอบเพลงเพื่อชีวิตเท่านั้น เพลงแจ้งเกิดของคาราบาวได้แก่เพลง “วณิพก” เป็นเพลงที่แปลกใหม่ ทั้งเนื้อหาและดนตรีตั้งแต่ยุคสมัยนั้น คาราบาวมีเส้นทางชีวิตบนสายดนตรีที่ยาวนาน ปล่อยอัลบั้มออกมามากกว่า 30 อัลบั้ม จัดคอนเสิร์ต มากกว่า 20 ปี กลายเป็นไอคอนของคนเพื่อชีวิตทั้งหลาย สำหรับเพลงฮิตของคาราบาว ได้แก่ บัวลอย บางระจัน ตุ๊กตา พระเจ้าตาก นางงามตู้กระจก ราชาเงินผ่อน ช้างไม่มีป่า เรากระทบตุ๊ด ฯลฯ

วงต่อมาฮิตไม่แพ้กัน สำหรับ “โฮป แฟมิลี่” (พ.ศ.2525 ) วงเพื่อชีวิตพี่น้อง ยกกันมาทั้งครอบครัว เจ้าของเพลงฮิตอย่างเพลง “กำลังใจ” เพลงคู่บ้านคู่เมืองที่มีเนื้อหาตามชื่อเพลง เกี่ยวการให้กำลังใจ วงโฮปมีผลงานมากมายกว่า 23 อัลบั้ม  ปัจจุบันมีสมาชิก 4 คน ก็ยังมีผลงานออกมาให้เราได้ติดตามอยู่ สำหรับเพลงฮิตของวงนี้ได้แก่ “สวรรค์บ้านนอก” “ความหวังยังไม่สิ้น” ฯลฯ

มาที่ศิลปินเดี่ยวกันบ้าง ไม่มีไม่รู้จักพี่ปู หรือ “ปู พงษ์สิทธิ์ คัมภีร์” อย่างแน่นอน พี่ปูเป็นที่รู้จักและได้รับความนิยมสูงสุดจากเพลง “มาตามสัญญา” ติดชาร์ตโด่งดังมากในสมัยนั้น แนวเพลงส่วนใหญ่ ของปู พงษ์สิทธิ์ มักจะเป็นเพลงเพื่อชีวิตที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับความรัก เพลงที่ได้รับความนิยมมีมากมายพูดไม่หมด ไม่ว่าจะเป็น “เสมอ” “หนุ่มน้อย” “สุดใจ” “คิดถึง” ฯลฯ เป็นอีกหนึ่งศิลปินเพื่อชีวิต ที่จัดแสดงคอนเสิร์ต และมีผลงานมากที่สุดคนหนึ่งของวงการดนตรีเพื่อชีวิต

ถึงแม้จะปิดวงไปแล้ว แต่ทุกคนต้องจำวงกะท้อนได้อย่างแน่นอน “กะท้อน” เป็นวงดนตรีเพื่อชีวิต ก่อตั้งโดย ระพินทร์ พุฒิชาติ, ศักดิ์สิทธิ์ เชื้อกลาง และ อู๊ด ยานนาวา ฝากผลงานเพลงไว้หลายเพลงฮิตไว้มากมาย ทั้ง “บุหงายาวี” “สาวรำวง” “แม่ย่านาง” “บุญแข่งเรือ” ส่วนอีกเพลงที่ได้รับความนิยมไม่แพ้กันคือเพลงจากสาวอ้อย อดีตสมาชิกวงอย่าเพลง “นึกซะว่าสงสาร”

ถึงแม้ว่ากระแสเพลงเพื่อชีวิตในสมัยนี้ ถูกผลิตขึ้นมาเพื่อการค้าเป็นหลัก ไม่ได้รุนแรง หนักแน่น เหมือนสมัยก่อน  และได้รับความนิยมน้อยกว่าเพลงประเภทอื่น ๆ แต่ก็เชื่อว่าเป็นอีกหนึ่งแนวเพลง ที่ถูกใจคนทั้งประเทศ และมีเนื้อหาที่สะท้อนชีวิตคนไทยได้ดีอย่างถึงที่สุด